Τι τρώει κανείς στη Μεσσηνία: η ταβέρνα, το ψάρι και το σπιτικό τραπέζι

Η κουζίνα της Μεσσηνίας είναι η ελληνική κουζίνα της υπαίθρου και της θάλασσας: λίγα υλικά, πολύ ελαιόλαδο, εποχικά λαχανικά και απλά μαγειρέματα. Δεν είναι μια κουζίνα που επιδεικνύεται, και ακριβώς γι' αυτό πείθει.

Πώς να παραγγείλετε σε ταβέρνα

Το πρώτο που πρέπει να καταλάβετε είναι ότι η ελληνική ταβέρνα δεν λειτουργεί με διαδοχικά πιάτα όπως ένα ιταλικό εστιατόριο. Παραγγέλνετε έναν αριθμό πιάτων για όλο το τραπέζι και τα μοιράζεστε: οι μεζέδες, τα ορεκτικά, έρχονται πρώτοι και συχνά αρκούν από μόνοι τους για ένα ολόκληρο γεύμα.

Ανάμεσα στα κλασικά που θα βρείτε σχεδόν παντού είναι το τζατζίκι με γιαούρτι, αγγούρι και σκόρδο, η μελιτζανοσαλάτα, η ταραμοσαλάτα, οι ντολμάδες, δηλαδή αμπελόφυλλα γεμιστά, και τα τηγανητά λαχανικά. Σε αυτά προστίθεται πάντα η σαλάτα: η χωριάτικη, η σαλάτα «του χωριού», με ντομάτα, αγγούρι, κρεμμύδι, ελιές, ρίγανη και ένα ολόκληρο κομμάτι φέτα από πάνω.

Μετά έρχονται τα κυρίως πιάτα, που χωρίζονται χοντρικά σε δύο οικογένειες: τα ψητά της σχάρας (σουβλάκι, παϊδάκια, ψάρι) και τα φαγητά του φούρνου, τα λεγόμενα μαγειρευτά, που μαγειρεύονται από πριν και σερβίρονται χλιαρά. Μουσακάς, γεμιστά, αρνί στον φούρνο με πατάτες: είναι τα σπιτικά φαγητά, και σε πολλές ταβέρνες είναι το καλύτερο κομμάτι του μενού.

Το ψάρι

Στην ακτή το ψάρι είναι η φυσική επιλογή. Στη Μαραθόπολη, το ψαροχώρι λίγα χιλιόμετρα από το σπίτι, οι ταβέρνες πάνω στη θάλασσα δουλεύουν κυρίως το βράδυ, με το νησί Πρώτη απέναντι και το ηλιοβασίλεμα να κλέβει την παράσταση. Στην Ελλάδα το ψάρι παραγγέλνεται συνήθως με το κιλό: το διαλέγετε, το ζυγίζουν και το μαγειρεύουν, σχεδόν πάντα στη σχάρα με λάδι και λεμόνι.

Οι μικρές ταβέρνες αλλάζουν τα ψάρια κάθε μέρα ανάλογα με ό,τι έφεραν οι βάρκες στο λιμάνι: το να ρωτήσετε τι φρέσκο έχει δεν είναι τυπικότητα, είναι ο σωστός τρόπος να παραγγείλετε.

Μαγείρεμα στο σπίτι

Όσοι μένουν σε σπίτι με εξοπλισμένη κουζίνα έχουν μια εναλλακτική που αξίζει να αξιοποιήσουν τουλάχιστον μερικά βράδια. Στη λαϊκή αγορά και στα μαγαζιά του χωριού θα βρείτε εποχικά λαχανικά, φέτα, ελιές, ψωμί, και στη Μαραθόπολη αγοράζετε ψάρι. Με τον χώρο μπάρμπεκιου στον κήπο, τα υπόλοιπα έρχονται μόνα τους: ψάρι ή κρέας στη σχάρα, σαλάτα, καλό λάδι, και δείπνο στον κήπο μόλις πέσει η δροσιά.

Είναι επίσης ο πιο οικονομικός τρόπος να τρώτε καλά στις διακοπές, και σε έναν τόπο με τέτοιες πρώτες ύλες κάθε άλλο παρά δεύτερη επιλογή είναι.

Το τέλος του γεύματος

Στις ταβέρνες των χωριών συμβαίνει συχνά στο τέλος του γεύματος να έρθει κάτι που δεν παραγγείλατε: ένα γλυκό, φρούτα, ένα ποτηράκι. Δεν είναι λάθος στον λογαριασμό, είναι τοπική συνήθεια. Ο σωστός τρόπος να ανταποκριθείτε είναι να το δεχτείτε.

Συνήθειες που καλό είναι να ξέρετε

Στην Ελλάδα το δείπνο είναι αργά. Στα χωριά οι ταβέρνες αρχίζουν να γεμίζουν γύρω στις εννιά το βράδυ και μένουν ανοιχτές ως αργά: αν πάτε στις επτά, συχνά θα βρείτε τη σάλα άδεια και την κουζίνα να ξεκινά μόλις. Το να προσαρμοστείτε στο τοπικό ωράριο δεν είναι μόνο θέμα ατμόσφαιρας, είναι και ο τρόπος να φάτε καλύτερα.

Το ψωμί έρχεται στο τραπέζι και συνήθως χρεώνεται χωριστά, όπως το κουβέρ: δεν είναι αυθαίρετη προσθήκη στον λογαριασμό. Το νερό της βρύσης σερβίρεται κανονικά σε κανάτα. Και τον λογαριασμό, σχεδόν παντού, τον ζητάτε στο τραπέζι χωρίς τυπικότητες.

Τι να αναζητήσετε πέρα από τα κλασικά

Πέρα από τα πιάτα που όλοι ξέρουν, αξίζει να ρωτήσετε τι έχει της εποχής. Την άνοιξη εμφανίζονται τα άγρια χόρτα, βραστά και με λαδολέμονο, που συνοδεύουν τα πάντα· το καλοκαίρι υπάρχουν τα γεμιστά, λαχανικά γεμισμένα με ρύζι και μυρωδικά, που ψήνονται στον φούρνο για ώρες.

Στις ταβέρνες των χωριών το πιο ενδιαφέρον κομμάτι του μενού είναι συχνά αυτό που δεν είναι γραμμένο: τα πιάτα ημέρας, μαγειρεμένα ανάλογα με ό,τι υπάρχει. Το να τα ζητήσετε είναι η σωστή κίνηση, και συνήθως ευχαριστεί όποιον μαγειρεύει.