Υπάρχει λόγος που η κεντρική πλατεία της Πύλου λέγεται πλατεία των Τριών Ναυάρχων και φιλοξενεί ένα μνημείο με τρεις μορφές: εδώ, στον κόλπο που απλώνεται μπροστά στην πόλη, δόθηκε μία από τις καθοριστικές ναυμαχίες της Ευρώπης του 19ου αιώνα. Και κάθε χρόνο, τον Οκτώβριο, η πόλη τη θυμάται.
Τι συνέβη στον κόλπο
Τον Οκτώβριο του 1827, κατά τη διάρκεια της Ελληνικής Επανάστασης, οι συμμαχικοί στόλοι της Μεγάλης Βρετανίας, της Γαλλίας και της Ρωσίας μπήκαν στον κόλπο του Ναυαρίνου, όπου ήταν αγκυροβολημένος ο οθωμανο-αιγυπτιακός στόλος. Η σύγκρουση, που δεν είχε σχεδιαστεί ως μάχη εκ παρατάξεως, κρίθηκε μέσα σε λίγες ώρες με τη σχεδόν ολοκληρωτική καταστροφή του οθωμανικού στόλου.
Η έκβαση είχε τεράστιες συνέπειες: χωρίς τον έλεγχο της θάλασσας, η οθωμανική θέση στην Πελοπόννησο δεν μπορούσε πια να διατηρηθεί, και άνοιξε ο δρόμος προς την αναγνώριση της ελληνικής ανεξαρτησίας. Οι τρεις ναύαρχοι στους οποίους είναι αφιερωμένη η πλατεία, ο Άγγλος, ο Γάλλος και ο Ρώσος, ήταν οι διοικητές εκείνων των στόλων.
Οι εκδηλώσεις της επετείου
Κάθε χρόνο, τον Οκτώβριο, η Πύλος αφιερώνει στην επέτειο μερικές μέρες εορτασμών. Το πρόγραμμα συνήθως περιλαμβάνει επίσημες τελετές με τις αρχές και τις διπλωματικές αντιπροσωπείες των χωρών που έλαβαν μέρος, κατάθεση στεφάνων στο μνημείο της πλατείας, θρησκευτικές ακολουθίες και μουσικές εκδηλώσεις. Σε ορισμένες χρονιές προβλέπονται επίσης ξεναγήσεις και δράσεις που σχετίζονται με το Νιόκαστρο.
Δεν είναι λαϊκό πανηγύρι και δεν πρέπει να το αναζητήσετε ως τέτοιο: είναι εκδήλωση μνήμης, με τον τόνο που αυτό συνεπάγεται. Είναι όμως και μία από τις λίγες φορές που μια μικρή επαρχιακή ελληνική πόλη φιλοξενεί διεθνή παρουσία, και η πλατεία γεμίζει κόσμο.
Γιατί ο Οκτώβριος είναι καλή ιδέα
Η επέτειος πέφτει σε μια περίοδο που, για όσους επισκέπτονται τη Μεσσηνία, είναι από τις πιο ευχάριστες της χρονιάς. Οι θερμοκρασίες είναι ήπιες, η θάλασσα είναι ακόμη ζεστή μετά το καλοκαίρι, οι παραλίες είναι άδειες και οι τιμές των μετακινήσεων πέφτουν. Η Βοϊδοκοιλιά τον Οκτώβριο είναι άλλο πράγμα από τον Αύγουστο: μπορείτε να την έχετε σχεδόν δική σας.
Είναι επίσης η περίοδος που στην ύπαιθρο αρχίζει το μάζεμα της ελιάς, και ολόκληρος ο νομός αλλάζει ρυθμό. Όποιος έρχεται αυτή την εποχή βρίσκει μια Μεσσηνία λιγότερο τουριστική και πιο αληθινή.
Γιατί ο κόλπος ήταν το ιδανικό μέρος για έναν στόλο
Ο κόλπος του Ναυαρίνου είναι ένα σχεδόν κλειστό φυσικό λιμάνι: το νησί της Σφακτηρίας απλώνεται μπροστά στο άνοιγμα σαν φράγμα, αφήνοντας στενά περάσματα στις δύο άκρες. Για έναν ιστιοφόρο στόλο του 19ου αιώνα ήταν ιδανικό αγκυροβόλιο, προστατευμένο σχεδόν από όλους τους ανέμους. Ήταν ακριβώς αυτό το χαρακτηριστικό που μετατράπηκε σε παγίδα: μόλις τα συμμαχικά πλοία μπήκαν στον κόλπο και άρχισε η σύγκρουση, όσοι ήταν αγκυροβολημένοι είχαν ελάχιστο χώρο για ελιγμούς.
Όποιος ανεβαίνει στο Νιόκαστρο και κοιτάζει κάτω καταλαβαίνει πώς εξελίχθηκαν τα γεγονότα χωρίς να χρειάζεται εξηγήσεις. Είναι μία από τις περιπτώσεις όπου το να δεις τον τόπο αξίζει περισσότερο από το να διαβάσεις την αφήγηση.
Τι να δείτε που συνδέεται με εκείνη την ιστορία
Εκτός από το μνημείο στην πλατεία των Τριών Ναυάρχων, το φρούριο του Νιόκαστρου φιλοξενεί εκθεσιακούς χώρους όπου παρουσιάζεται η ναυμαχία και η ναυτική ιστορία του κόλπου. Στο νησί της Σφακτηρίας, που είναι προσβάσιμο μόνο από τη θάλασσα, βρίσκονται επίσης μνημεία αφιερωμένα στους πεσόντες των διαφόρων εθνών που έλαβαν μέρος.
Οι εκδρομές με σκάφος από το λιμάνι της Πύλου, όταν το επιτρέπουν η εποχή και η θάλασσα, σας πάνε γύρω από το νησί και σας αφήνουν να δείτε τον κόλπο από τη σκοπιά όσων μπήκαν σε αυτόν τότε. Κι εδώ, η διαθεσιμότητα πρέπει να επιβεβαιωθεί επί τόπου.
Από το σπίτι μέχρι την Πύλο είναι περίπου είκοσι λεπτά με το αυτοκίνητο: ένα φθινοπωρινό Σαββατοκύριακο στη Μεσσηνία, με αφορμή την επέτειο, είναι ένας από τους καλύτερους τρόπους για να γνωρίσετε αυτή την περιοχή.
Ένας Οκτώβριος στη Μεσσηνία
Εκτός σεζόν η μονοκατοικία παραμένει το ιδανικό μέρος: κλιματισμός, εξοπλισμένη κουζίνα και τζακούζι στον κήπο, με τις παραλίες επιτέλους άδειες.
Και στο σπίτι θα βρείτε το εξαιρετικό παρθένο ελαιόλαδο και το σαπούνι που φτιάχνουμε με τις ελιές του ελαιώνα μας.