Αν υπάρχει μια γιορτή που εξηγεί την Ελλάδα καλύτερα από οποιαδήποτε άλλη, αυτή είναι το Πάσχα. Όχι τα Χριστούγεννα, όχι η Πρωτοχρονιά: το Ορθόδοξο Πάσχα είναι η εποχή του χρόνου που τα χωριά γεμίζουν, όσοι ζουν στην Αθήνα επιστρέφουν στο χωριό των γονιών τους και για μερικές μέρες όλα τα άλλα σταματούν.
Μια κινητή ημερομηνία
Το πρώτο που πρέπει να ξέρετε είναι ότι το Ορθόδοξο Πάσχα υπολογίζεται διαφορετικά από το καθολικό: κάποιες χρονιές συμπίπτουν, αλλά πολύ συχνότερα πέφτει μία ή περισσότερες εβδομάδες αργότερα. Αν σχεδιάζετε ανοιξιάτικο ταξίδι στην Ελλάδα, καλό είναι να ελέγξετε από πριν την ημερομηνία της τρέχουσας χρονιάς, γιατί επηρεάζει τα πάντα: κίνηση, διαθεσιμότητα, ωράρια καταστημάτων και υπηρεσιών.
Η Μεγάλη Εβδομάδα
Οι μέρες που μετράνε πραγματικά είναι οι τρεις τελευταίες. Τη Μεγάλη Παρασκευή το βράδυ, σε κάθε χωριό γίνεται η περιφορά του Επιταφίου: το συμβολικό φέρετρο του Χριστού, στολισμένο με λουλούδια από τις γυναίκες της ενορίας, περιφέρεται στους δρόμους και το ακολουθούν οι πιστοί με κεριά. Στα μικρά χωριά η περιφορά διασχίζει όλο τον οικισμό και είναι στιγμή μεγάλης συμμετοχής, ακόμη και από όσους δεν πατάνε ποτέ στην εκκλησία.
Το Μεγάλο Σάββατο η ακολουθία φτάνει στα μεσάνυχτα με την Ανάσταση και το «Χριστός Ανέστη»: τα φώτα σβήνουν, η φλόγα περνά από κερί σε κερί μέχρι να γεμίσει η εκκλησία, και έξω ξεκινούν πυροτεχνήματα και βαρελότα. Αμέσως μετά, στο σπίτι, η νηστεία σπάει με τη μαγειρίτσα, την παραδοσιακή σούπα, και με τα κόκκινα αυγά που τσουγκρίζονται.
Η Κυριακή του αρνιού
Η Κυριακή είναι μέρα για έξω. Σε όλη την ελληνική ύπαιθρο ανάβουν οι σούβλες για το αρνί, οι οικογένειες τρώνε μαζί από αργά το πρωί μέχρι το απόγευμα, πίνουν, τραγουδούν και χορεύουν. Είναι το πιο πολύωρο τραπέζι της χρονιάς, και σε χωριά σαν αυτά της Μεσσηνίας η μυρωδιά φτάνει παντού.
Αν ταξιδεύετε εκείνες τις μέρες
Ένα ταξίδι στην Ελλάδα την εβδομάδα του Πάσχα έχει πλεονεκτήματα και μειονεκτήματα. Το πλεονέκτημα είναι προφανές: γίνεστε μάρτυρες σε κάτι αυθεντικό, που δεν οργανώνεται για τους τουρίστες. Το μειονέκτημα είναι πρακτικό: πολλά μαγαζιά και υπηρεσίες κλείνουν τις κεντρικές μέρες, η κίνηση προς τα χωριά είναι μεγάλη και καλό είναι να ψωνίσετε από πριν.
Ο καιρός, από την άλλη, είναι ιδανικός: η Μεσσηνία την άνοιξη είναι πράσινη, ανθισμένη, με ήπιες θερμοκρασίες και μια ύπαιθρο που τις επόμενες εβδομάδες αρχίζει ήδη να ξεραίνεται. Είναι επίσης η εποχή που οι παραλίες είναι ακόμη έρημες.
Το γιορτινό τραπέζι
Το ελληνικό Πάσχα έχει μια αρκετά συγκεκριμένη σειρά φαγητών. Οι προηγούμενες εβδομάδες είναι εβδομάδες νηστείας, που στην ορθόδοξη πρακτική σημαίνει αποχή από κρέας, γαλακτοκομικά και αυγά: είναι η περίοδος όπου η νηστίσιμη κουζίνα δίνει τον καλύτερό της εαυτό, με λαχανικά, όσπρια και φαγητά με άγρια χόρτα.
Η νηστεία σπάει αμέσως μετά την ακολουθία των μεσανύχτων του Μεγάλου Σαββάτου, με τη μαγειρίτσα, μια σούπα με εντόσθια αρνιού, αυγό και λεμόνι. Είναι ένα πιάτο που διχάζει ακόμη και τους Έλληνες, αλλά είναι το σημάδι ότι η γιορτή άρχισε. Στο τραπέζι υπάρχουν τα κόκκινα αυγά, που τσουγκρίζονται, και το τσουρέκι, το γλυκό πλεξουδωτό ψωμί.
Η Κυριακή είναι η μέρα του αρνιού στη σούβλα, που ψήνεται αργά για ώρες στο ύπαιθρο, και του κοκορετσιού. Οι οικογένειες κάθονται στο τραπέζι από αργά το πρωί, και το γλέντι κρατάει.
Η πρακτική συμβουλή
Όποιος μένει σε σπίτι με κουζίνα και μπάρμπεκιου τις μέρες του Πάσχα έχει ένα πλεονέκτημα: μπορεί να ψωνίσει από πριν, αφού τις κεντρικές μέρες της γιορτής πολλά καταστήματα κλείνουν, και να οργανωθεί αυτόνομα. Τα κρεοπωλεία τις προηγούμενες μέρες είναι κατάμεστα και δουλεύουν σχεδόν μόνο αρνί: καλό είναι να κινηθείτε νωρίς και χωρίς βιασύνη.
Άνοιξη στη Μεσσηνία
Με την εξοπλισμένη κουζίνα και τον χώρο μπάρμπεκιου στον κήπο, το σπίτι προσφέρεται για τις γιορτινές μέρες. Δύο κρεβατοκάμαρες, έως έξι επισκέπτες, ανάμεσα σε ελιές και οπωροφόρα δέντρα.
Και στο σπίτι θα βρείτε το εξαιρετικό παρθένο ελαιόλαδο και το σαπούνι που φτιάχνουμε με τις ελιές του ελαιώνα μας.